Απαίτηση το HACCP στις επιχειρήσεις ζωικών υποπροϊόντων
Σημαντικές είναι οι ανάγκες για σύνταξη, εγκατάσταση και εφαρμογή μελέτης βασισμένης στις αρχές του HACCP στις επιχειρήσεις που χειρίζονται ζωικά υποπροϊόντα. Ο Κανονισμός (ΕΚ) 1774/2002, καθώς και το ΠΔ 211/2006,θεσπίζει τους εφαρμοστέους κανόνες υγείας των ζώων και δημόσιας υγείας:
κατά τη συλλογή, τη μεταφορά, την αποθήκευση, τον εν γένει χειρισμό, τη μεταποίηση και τη χρησιμοποίηση ή την τελική διάθεση ζωικών υποπροϊόντων, ώστε να μη θέτουν τα εν λόγω προϊόντα σε κίνδυνο την υγεία των ζώων ή τη δημόσια υγεία
για τη διάθεση στην αγορά και, σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις, την εξαγωγή και τη διαμετακόμιση ζωικών υποπροϊόντων και ορισμένων παράγωγων προϊόντων τους
ΟΡΙΣΜΟΙ
Ζωικά υποπροϊόντα: ολόκληρα πτώματα ή μέρη ζώων ή συγκεκριμένα προϊόντα ζωικής προέλευσης, τα οποία δεν προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο, καθώς και τα ωάρια, τα έμβρυα και το σπέρμα.
Υλικό της κατηγορίας 1:
όλα τα μέρη του σώματος, συμπεριλαμβανομένων των δορών και των δερμάτων, των ζώων για τα οποία υπάρχει υπόνοια ότι έχουν μολυνθεί από μεταδοτική σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια (ΜΣΕ), των ζώων τα οποία θανατώνονται στο πλαίσιο μέτρων εξάλειψης της ΜΣΕ, των ζώων συντροφιάς, των ζώων ζωολογικών κήπων και τσίρκων, των πειραματόζωων, των άγριων ζώων όταν υπάρχει υπόνοια ότι έχουν μολυνθεί από μεταδοτικές νόσους
τα υλικά ειδικού κινδύνου τα οποία προσδιορίζονται ως ιστοί για τους οποίους υπάρχει υπόνοια ότι είναι φορείς λοιμωδών παραγόντων
τα προϊόντα που προέρχονται από ζώα στα οποία έχουν χορηγηθεί απαγορευμένες ουσίες ή περιέχουν επικίνδυνες ουσίες για το περιβάλλον
όλα τα ζωικά υλικά τα οποία συλλέγονται κατά την επεξεργασία λυμάτων από μονάδες μεταποίησης υλικών της κατηγορίας 1 και από άλλες εγκαταστάσεις από τις οποίες αφαιρούνται τα υλικά ειδικού κινδύνου
τα απορρίμματα κουζίνας και τα υπολείμματα τροφών που προέρχονται από μεταφορικά μέσα που εκτελούν διεθνείς μεταφορές
τα μείγματα υλικών της κατηγορίας 1 και της (των) κατηγορίας (κατηγοριών) 2 ή/ και 3.
Υλικό της κατηγορίας 2:
η κόπρος και το περιεχόμενο του πεπτικού συστήματος
όλα τα υλικά ζωικής προέλευσης που συλλέγονται κατά την επεξεργασία λυμάτων από σφαγεία, εκτός εκείνων που εμπίπτουν στην κατηγορία 1 και συλλέγονται κατά την επεξεργασία λυμάτων των σφαγείων
τα προϊόντα ζωικής προέλευσης που περιέχουν κατάλοιπα κτηνιατρικών φαρμάκων και μολυσματικών παραγόντων που υπερβαίνουν το επιτρεπόμενο επίπεδο που καθορίζεται από την κοινοτική νομοθεσία
τα προϊόντα ζωικής προέλευσης, εκτός των υλικών της κατηγορίας 1, που εισάγονται από τρίτες χώρες και δεν πληρούν τις κοινοτικές κτηνιατρικές προϋποθέσεις
τα ζώα εκτός της κατηγορίας 1 τα οποία δεν έχουν σφαγεί για ανθρώπινη κατανάλωση
τα μείγματα υλικών των κατηγοριών 2 και 3
Υλικό της κατηγορίας 3:
τα μέρη σφαγέντων ζώων, τα οποία είναι κατάλληλα για κατανάλωση από τον άνθρωπο, αλλά δεν προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο για εμπορικούς λόγους
τα μέρη σφαγέντων ζώων τα οποία απορρίπτονται ως ακατάλληλα για κατανάλωση από τον άνθρωπο, αλλά δεν φέρουν σημεία μεταδοτικής νόσου
δέρματα, οπλές, κέρατα, τρίχες χοίρων και φτερά που προέρχονται από ζώα τα οποία σφάζονται σε σφαγείο αφού υποβληθούν σε επιθεώρηση πριν από τη σφαγή και είναι, βάσει αυτής της επιθεώρησης, κατάλληλα για σφαγή και κατανάλωση από τον άνθρωπο, σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία
το αίμα που λαμβάνεται από μη μηρυκαστικά ζώα τα οποία σφάζονται σε σφαγεία αφού υποβληθούν σε επιθεώρηση πριν από τη σφαγή και είναι, βάσει αυτής της επιθεώρησης, κατάλληλα για σφαγή και κατανάλωση από τον άνθρωπο, σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία
τα ζωικά υποπροϊόντα που προέρχονται από την παραγωγή προϊόντων που προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο, συμπεριλαμβανομένων των απολιπανθέντων οστών και των καταλοίπων τήξης λιπών
τα πρώην τρόφιμα ζωικής προέλευσης πλην των υπολειμμάτων τροφίμων, τα οποία δεν προορίζονται πλέον για κατανάλωση από τον άνθρωπο, για εμπορικούς λόγους, λόγω προβλημάτων που σχετίζονται με ελαττωματική παραγωγή ή συσκευασία
το νωπό γάλα που προέρχεται από ζώα τα οποία δεν παρουσιάζουν κλινικά συμπτώματα μεταδοτικής νόσου
τα ψάρια ή άλλα θαλάσσια ζώα, με εξαίρεση τα θαλάσσια θηλαστικά, τα οποία αλιεύονται στην ανοιχτή θάλασσα με στόχο την παραγωγή ιχθυάλευρου, καθώς και τα νωπά υποπροϊόντα ψαριών που προέρχονται από μονάδες παραγωγής προϊόντων ψαριών που προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο
τα κελύφη των αυγών των ζώων τα οποία δεν παρουσιάζουν κλινικά συμπτώματα καμιάς μεταδοτικής νόσου
το αίμα, τα δέρματα, οι οπλές, τα φτερά, το μαλλί, τα κέρατα, οι τρίχες και οι γούνες που προέρχονται από υγιή ζώα
τα υπολείμματα τροφών πλην των αναφερομένων στην κατηγορία 1
αρμόδια αρχή: η κεντρική αρχή ενός κράτους μέλους που είναι αρμόδια να εξασφαλίζει τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του εν λόγω κανονισμού ή κάθε αρχή στην οποία η κεντρική αρχή έχει αναθέσει αυτή την αρμοδιότητα, ιδίως για τον έλεγχο των ζωοτροφών ανάλογα με την περίπτωση. Στην Ελλάδα υπεύθυνη είναι η Διεύθυνση Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και οι κατά τόπους κτηνιατρικές υπηρεσιών των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων.
Ο Κανονισμός 1774/2002 εμπεριέχει οδηγίες που αφορούν τα εξής θέματα σχετικά με τα ζωικά υποπροϊόντα:
Διάθεση στην αγορά και χρησιμοποίηση μεταποιημένων πρωτεϊνών
Παρεκκλίσεις
Εισαγωγές και διαμετακόμιση ορισμένων ζωικών υποπροϊόντων
Έλεγχοι και επιθεωρήσεις
ΕΛΕΓΧΟΙ ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΙΣ
Το πιο σημαντικό κομμάτι του Κανονισμού αφορά τους ελέγχους και τις επιθεωρήσεις των μονάδων ζωικών υποπροϊόντων (ανεξαρτήτως κατηγορίας). Πιο συγκεκριμένα, οι διαχειριστές και οι κάτοχοι μονάδων ενδιάμεσου χειρισμού και μεταποίησης εφαρμόζουν μόνιμη διαδικασία σύμφωνη με τις αρχές του Συστήματος Ανάλυσης Κινδύνου και Κρισίμων Σημείων Ελέγχου (HACCP). Ειδικότερα:
εντοπίζουν τα κρίσιμα σημεία ελέγχου προκειμένου να θεσπίσουν μέθοδο παρακολούθησης και ελέγχου
όταν πρόκειται για μονάδες μεταποίησης, λαμβάνουν αντιπροσωπευτικά δείγματα για να ελέγξουν τη συμμόρφωση
καταγράφουν τα αποτελέσματα των ελέγχων και των δοκιμών και τα διατηρούν για περίοδο τουλάχιστον δύο ετών
εισάγουν σύστημα που εξασφαλίζει την ανιχνευσιμότητα της κάθε παρτίδας
Όταν τα αποτελέσματα μιας εξέτασης δειγμάτων δεν είναι σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού, ο διαχειριστής της μονάδας ενημερώνει άμεσα την αρμόδια αρχή, ερευνά τις αιτίες της μη συμμόρφωσης, εξασφαλίζει ότι δεν θα εξαχθούν οι μολυσμένες πρώτες ύλες, αυξάνει τη συχνότητα ελέγχων της παραγωγής και εφαρμόζει κατάλληλες διαδικασίες απολύμανσης των μονάδων. Η αρμόδια αρχή (κτηνιατρική υπηρεσία) πραγματοποιεί σε τακτά διαστήματα ελέγχους στις εγκεκριμένες μονάδες και εγκαταστάσεις. Οι επιθεωρήσεις και η επίβλεψη της παραγωγής αφορά τον έλεγχο:
των γενικότερων συνθηκών υγιεινής των εγκαταστάσεων
του εξοπλισμού και του προσωπικού
της αποτελεσματικότητας των αυτοέλεγχων που πραγματοποιούνται στις μονάδες
των κριτηρίων στα οποία θα πρέπει να ανταποκρίνονται τα προϊόντα μετά τη μεταποίησή τους
των συνθηκών αποθήκευσης
των λεπτομερειών της διαδικασίας
του εντοπισμού των κρίσιμων σημείων ελέγχου (ΚΣΕ)
Η συχνότητα των επιθεωρήσεων και των δράσεων επίβλεψης εξαρτάται από το μέγεθος των εγκαταστάσεων και των μονάδων, το είδος των παραγομένων προϊόντων και την εκτίμηση του κινδύνου σύμφωνα με τις αρχές του συστήματος HACCP. Τέλος, κάθε κράτος μέλος καταρτίζει κατάλογο των εγκεκριμένων μονάδων στο έδαφός του και αποδίδει σε κάθε μονάδα επίσημο αριθμό αναγνώρισης. Το κράτος μέλος διαβιβάζει στην Επιτροπή και στα άλλα κράτη μέλη ενημερωμένα αντίγραφα του καταλόγου. Για περισσότερες πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο η επιχείρησή σας μπορεί να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις του Κανονισμού 1774/2002 σχετικά με τα ζωικά υποπροϊόντα επικοινωνήστε μαζί μας.
